रत्नागिरी जिल्ह्यात ३९० बालके अति तीव्र कुपोषित

२,९५२ बालके मध्यम तीव्र कुपोषणाच्या विळख्यात

रत्नागिरी : बालकांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी शासनाकडून विविध योजना आणि आरोग्य अभियान राबवले जात असतानाही रत्नागिरी जिल्ह्यातील कुपोषणाचे आव्हान कायम असल्याचे समोर आले आहे. जिल्ह्यात सुरू असलेल्या ‘माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ अभियानातील आकडेवारीनुसार, तब्बल ३९० बालके अति तीव्र कुपोषित (एसएएम), तर २ हजार ९५२ बालके मध्यम तीव्र कुपोषित (एमएएम) असल्याची नोंद आहे.

बालकांचे कुपोषण ही केवळ आरोग्य विभागापुरती मर्यादित समस्या नाही. त्यामागे अपुरा आणि सकस आहार, कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती, गर्भवती मातांचे आरोग्य, स्तनपानाबाबतची जागरूकता, स्वच्छता आणि आरोग्यसेवांची उपलब्धता अशा अनेक घटकांचा संबंध असतो. त्यामुळे कुपोषणाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी केवळ तपासण्या आणि आकडेवारी संकलित करण्यापेक्षा प्रत्यक्ष उपचार, पोषण आहार आणि नियमित देखरेखीवर भर देणे आवश्यक आहे.

अभियानांतर्गत जिल्ह्यातील ५ हजार १८५ बालकांचे पूर्ण लसीकरण झाल्याची नोंद आहे. तसेच सहा ते ५९ महिने वयोगटातील २५ हजार ३४ बालकांना लोहयुक्त सिरप दिल्याची माहिती समोर आली आहे. लसीकरण आणि लोहपुरवठ्याच्या दृष्टीने ही महत्त्वाची बाब असली, तरी कुपोषित बालकांची नोंद लक्ष वेधून घेणारी आहे. विशेषतः अति तीव्र कुपोषित बालकांना तातडीने वैद्यकीय तपासणी, आवश्यक उपचार आणि सातत्यपूर्ण पोषणसेवा मिळणे गरजेचे आहे.

कुपोषित बालकांची संख्या समोर आल्यानंतर आता आरोग्य यंत्रणेची जबाबदारी अधिक वाढली आहे. संबंधित बालकांची नियमित तपासणी होत आहे का, त्यांच्या वजन आणि उंचीतील वाढीचा मागोवा घेतला जातो का, तसेच पालकांना सकस आहाराबाबत योग्य मार्गदर्शन मिळते का, याची खातरजमा होणे आवश्यक आहे. कुपोषणाविरोधातील अभियानांचे यश केवळ सर्वेक्षण, नोंदी आणि अहवालांवर मोजता येणार नाही. कुपोषित बालकांच्या आरोग्यात प्रत्यक्ष सुधारणा झाली का, हा खरा निकष ठरला पाहिजे. अंगणवाडी सेविका, आशा कार्यकर्त्या, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि बालविकास विभाग यांच्यात समन्वय राखून प्रत्येक कुपोषित बालकासाठी स्वतंत्र कृती आराखडा तयार करणे आवश्यक आहे.

जिल्ह्यातील ३९० अति तीव्र कुपोषित बालकांच्या उपचारांना सर्वोच्च प्राधान्य देण्याबरोबरच २,९५२ मध्यम तीव्र कुपोषित बालकांची स्थिती आणखी खालावू नये, यासाठी तातडीने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. कुपोषणाची कारणे शोधून त्यावर प्रभावी उपाय करण्याची वेळ आली आहे. बालकांचे आरोग्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रशासनाने या आकडेवारीकडे केवळ नोंद म्हणून न पाहता ठोस कृतीची संधी म्हणून पाहणे आवश्यक आहे.

जिल्ह्यात कुपोषित बालकांचा प्रश्न सोडविण्याचे काम जिल्हा आरोग्य विभागाकडून केले जात आहे. ‘माझे गावं आरोग्य संपन्न गावं ‘ या अभियानातुन कुपोषित बालकांना लोहयूक्त सिरिप देण्यात येत आहे. तसेच याविषयी जनजागृती करण्यात येत आहे. असे जिल्हा आरोग्य अधिकारी अनिरुध्द आठल्ये यांनी सांगितले.